Şibumi: Kendini bir terbiye örtüsünün altına sakla

Yıllar önce, yaklaşık 25 yıl önce okuduğumuz bir kitap ŞİBUMİ. İlk 70/80 sayfa sıkıntıdan bir türlü okumaya hız katamadığımız ancak, içinde bulunduğumuz ortamın alternatifsizliğinden okumaya devam edipte ileriki sayfalarda elimizden bırakamadığımız bir kitaptı. Yıllar geçse de kitabın üstümüzdeki anlaşılmaz etkisinden kurtulamamış ve her kitap mevzusu açıldığında ilk aklımıza gelen kitaplardan olmuştu. Bir vesile ile tekrar okumaya başladığımız bu kitaptan aşağıdaki kısmı paylaşmayı istedik. Doğru ve etkili bir tespit. Tanımlama bire bir örtüşüyor ve acı gerçek ki günümüzde bu tanım hakim olan ve bir birini çoğaltan bir sıradanlık. Ne yazık ki yazarlar ve romanlardaki tespitte yaşanılan acı gerçeklerden en can acıtanlarından. Aşağıda Şibumi kitabından küçük bir kısım sizlerin ilgisini bekliyor. Umarım okuduğunuza değer… iyiturks

Senin orta düzeydeki kimselere karşı duyduğun aşağılayıcı nefret, onlardaki geniş, kapsamlı kuvveti görmene engel oluyor. Sen kendi parlaklığının orta yerinde dururken, gözlerin öylesine kamaşıyor ki, odanın kuytu, karanlık köşelerini göremiyorsun.

Oralarda kalabalıkların, beyinsiz insan kalabalığının ne tehlikeler hazırladığını görecek Şekilde gözlerini ayarlayamıyorsun. Ben sana bunları söylerken bile, sevgili öğrencim, sen kendinden yeteneksiz kişilerin, sayıları ne kadar çok olursa olsun, seni yenebileceklerine inanmakta güçlük çekiyorsun. Oysa biz artık orta düzeydeki insanların çağında yaşıyoruz.

Orta düzeydeki insan sıkıcı, renksiz, aptal gibi görünür... Fakat ölümsüz tekdüzeliğine devam eder... Hiç bıkmaz. Amipler her zaman kaplanlardan çok yaşar. Çünkü durmadan bölünür, yenilenirler. O ölümsüz tekdüzelikleriyle.

Kalabalıklar zorbaların en sonuncusu olacaktır. Gözlerini bir an için sanata çevir. Bak, Kabuki can çekişirken, Noberi yanda sürünürken, Şiddet romanları kalabalıkları nasıl peşinden sürüklüyor.

Dikkat edersen hiçbir yazar romanına kahraman olarak gerçekten üstün bir insan tipi seçmeye cesaret edemiyor. Çünkü seçerse, kalabalığın içindeki orta düzeydeki insan öfkelenecek, utanacak ve kendisini savunması için kendi Yojimbo'sunu, yani eleştirmenleri ortaya sürecektir.

Kalabalığın çıkardığı gürültü mantıksızdır ama, kulakları sağır edecek kadar güçlüdür. Beyinleri yoksa da, binlerce kollan vardır. Bunları seni yakalamak, çekmek, aşağıya indirmek ve batırmak için kullanırlar.»

«Hâlâ Go'dan mı söz ediyoruz, hocam?»

«Evet, Go'dan. Ve onun gölgesi olan hayattan.»

«O halde bana ne yapmamı öğütlersin?»

«Onlarla temastan kaçın. Kendini bir terbiye örtüsünün altına sakla. Onlara aptal ve uzak görün. İçlerine girme. Ayrı yaşa ve Şibumi'yi incele. Hepsinden önemlisi de, seni çeşitli yemler kullanarak öfkeye ve saldırıya itmelerine izin verme. Saklan, Nikko.

Peki, Nedir Bu Şibumi?

“İnsan Şibumi’yi nasıl elde eder, efendim?”

TRT World Gururu

Uzun zamandır bazı güzel konuları yazmakta geri kaldık. Bunların başında iyi ve güzel işler çıkaran kurumlarımız ve başarıları ile göğsümüzü kabartan insanlarımız geliyor. Bir TRT, bir Türk Hava Yolları veya bir Yunus Emre Enstitüleri takdire şayan başarılara, gurur duyulacak işlere imza atıyorlar. Diğer yandan başlı başına tarihi bir olay olan ve yıllarca bizlere mutluluk, gurur yaşatacak ve gelecek nesillere ilham verecek olan Aziz Sancar hocamızın elde ettiği Nobel ödülü ayrı bir konu.

Bugünlerde üye olduğumuz bir TV ağında TRT World kanalını izlemeye başladık. Öncesinde böyle bir kanalın yayın hazırlığında olduğunu ve kademeli olarak yayına geçeceğini duymuştuk.

Kanalı izleyince kocaman bir şaşkınlık ve neticesinde gurur ve mutluluğa giden anlar yaşadık. Kanal, dünyanın önde gelen bir kaç meşhur ve etkin haber kanalı tarzında, adı gibi Dünyaya hitap eden evrensel bir ekrana sahipti. Programların girişi, sunuşu ve çalışanların aksanından, sunuş tarzlarına kadar ilk anda fark edilen tüm detaylarda bu bilinen evrensel tarz ve dil başarılı olarak sunuluyordu.

Kanalın bu çalışma tarzının süreklilik kazanması ve devamlı bir gelişim içinde olması durumunda kısa sürede dünya çapında bilinen, takip edilen ve etki edebilen bir güce kavuşacağı kaçınılmazdır. Bu ülkemiz adına sevindiren ve gururlandıran bir kurum olma şansını verir TRT World çalışanlarına.

Bu engin yolculukta kendilerine sonsuz başarılar diler, nice başarılı yayınlar dileriz.

iyiturks

TÜBA Akademi 2015 Yılı Ödülleri Açıklandı

TÜBA’nın bilim insanlarını teşvik ve takdir misyonu kapsamında uluslararası düzeyde ihdas edilen TÜBA Akademi Ödülleri açıklandı.

Fen ve Mühendislik Bilimleri, Sağlık ve Yaşam Bilimleri ve Sosyal ve Beşeri Bilimler olmak üzere üç kategoride ve her kategoride bir ödülden oluşan ve bütün bilim insanlarına açık olan TÜBA Akademi Ödülleri’ni almaya bu yıl; Fen ve Mühedislik Bilimleri kategorisinde Linz Johannes Kepler Üniversitesi (Avusturya) Öğretim Üyesi Niyazi Serdar Sarıçiftçi, Sağlık ve Yaşam Bilimleri kategorisinde Toronto Üniversitesi (Kanada) Öğretim Üyesi ve Ağa Han Üniversitesi (Pakistan) Kadın ve Çocuk Sağlığı Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Zulfiqar Ahmad Bhutta, Sosyal ve Beşeri Bilimler kategorisinde ise İstanbul Şehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Mehmet Genç hak kazandı ve Akademi Madalyası’nın ve 30 bin doların sahibi oldu.

TÜBA Akademi Ödülleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından, 14 Aralık 2015 Pazartesi günü Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen törenle tevdi edilecek.

Her yıl Fen ve Mühendislik Bilimleri, Sağlık ve Yaşam Bilimleri ve Sosyal ve Beşeri Bilimler olmak üzere üç kategoride ve her kategoride bir ödülden oluşan TÜBA Akademi Ödülleri bütün bilim insanlarına açık. Aday gösterme esasına dayanan ödüller ilgili alanda özgün, öncü ve çığır açıcı çalışmaları olan bilim insanlarına tevcih edilen uluslararası nitelikteki Akademi Ödülleri’nin her yıl bir tanesinin, üç kategori arasında dönüşümlü olarak, Türkiye’den veya Türkiye bağlantılı bilim insanlarına verilmesi kararı alındı. 2015 yılı için Türkiye bağlantılı ödül Sosyal ve Beşeri Bilimler kategorisi olarak belirlendi.

2015 yılında TÜBA üyeleri, Türkiye’deki üniversite rektörlükleri ve dünyadaki bilim akademileri aday göstermeye davet edilmişlerdir. Ulusal ve uluslararası hakem görüşleri ve alan komitelerinin değerlendirmesi sonucunda TÜBA Akademi Konseyi’nce ödül tevcih edilen bilim insanları:

Mizah Sayesinde Daha İyi Bir Yönetici Olmanın Beş Yolu

İş yeri aslında uygun mizah için mükemmel bir yer. Yöneticiler mizahı bir araç olarak kullanıp ofisin daha mutlu ve başarılı bir ortama dönüşmesini sağlayabilir. Daha verimli ve sempatik bir yönetici olmak için mizahı kullanmanın beş yolunu sizin için yazdım.

1. Ekibe yön verebilirsiniz

Bir yönetici olarak karşılaşabileceğiniz en büyük zorluklardan biri herkesin aynı yönde ilerlemesini sağlamaktır. Mizah, amacına ulaşması için uyum gerektiren bir ortaklık sürecidir. Şakalar en çok ortak bir hadiseyi herkesin anladığı zaman işe yarar. Bunu avantaja dönüştürün. Diyelim ki üç ay boyunca herkesin odaklanmasını istediğiniz bir rakibiniz var. Şirketinizin, kötü karakteri yenen bir süper kahraman olarak tasvir edildiği eğlenceli bir karikatür çalışanları ortak bir hedef etrafında, üstelik eğlenceli bir şekilde toplar.

2. Rahatsız edici durumları yumuşatabilirsiniz

Kimse zorlu bir konuşmadan hoşlanmaz. Bir yönetici olarak çalışanlarınızdan birini eleştirmeniz gerektiğinde bu durum hem sizin hem de karşınızdaki kişi için son derece güçtür. Mizah durumu biraz daha hafifletebilir. Kötü haberi vermeden önce büyük bir hatanızdan ve sonra bunun üstesinden nasıl geldiğinizden bahsedin. Çalışanınız sizi daha dikkatle dinleyecek ve her ikinizin de zaman içinde gelişmeye açık iki insan olduğunuza inanacaktır.

3. Önemli konuları akılda kalıcı yapabilirsiniz

Çoğu insanın çocukluğundaki şakaları daha iyi hatırlamasının bir nedeni var. Şaka dediğimiz olgu insanda bir “Evraka!” hissi uyandırır. Şaka boyunca bir düşünce sürecinden geçersiniz ve sonunda can alıcı bir dönüşle şaka sizi bambaşka bir yöne sürükler. Bu tezat kahkahayla bir araya gelince o fikir zihninizde kalıcı bir yer edinir. Öğretmek istediğiniz fikirle alakalı komik bir şaka oluşturursanız herkes bilmesi gerekeni daha iyi hatırlayacaktır.

Edebiyat ve Her Şey

Şeyh Gâlib der ki “Gele bir devr ki bu Gâlib’i yâd eyleyeler / Fırsat-ı sohbeti ahbâb ganîmet bilsün.” Yani “öyle bir gün gelecek ki Gâlib’i hatırlayacaksınız ve ondan söz ederken bu sohbet fırsatını ganimet bileceksiniz.” Şeyh Gâlib büyük bir şair olduğu için bunu söyleyebilir, benim burada ifade etmek istediklerim için böyle bir durum söz konusu değil elbette, estağfurullah.

Nefî’nin çok sevdiğim bir beyiti vardır: “Rind-i aşkız hâsılı Nef’î-i bî-pervâ gibi / Âşinâya âşinâ, bîgâneye bigâneyiz.” İlk dizesi değil belki ama ikincisi bir mottodur benim için. Nef’î burada der ki “Bize kim yakın, bize kimler dostluk gösteriyorsa işte biz onlara aşinayız.” Bu mecliste sizlerle birlikte birbirine aşina olanlar arasında bir sohbet olsun istiyorum.

Divan Edebiyatı

“Edebiyat ve Her Şey” konusuna gelirsek… Burada edebiyatın önceliği olduğunu söyleyebiliriz. Dikkat ederseniz konumuz “Her şey ve Edebiyat” değil, tam tersi. Bu nedenle önce edebiyattan söz edip oradan her şeye geçebiliriz. Edebiyat derken, burada kendi tercihlerimi öne çıkarmak durumundayım. Çünkü benim için edebiyat demek şiir demektir. Neden? Modernleşme denilen süreçle birlikte Türk edebiyatına giren türlere karşı biraz bigâne durdum. Batı’dan ithal roman, hikâye, tiyatro ve deneme gibi türlerden söz ediyorum. Hatta bir anlamda “kritik” ya da “eleştiri” dediğimiz türden de söz etmemize olanak yok. Osmanlı toplumu modernleştikten sonra Türk edebiyatına giren türler bunlar. Türk edebiyatında Batılı anlamda bir roman ya da öykü geleneğine ancak Tanzimat’tan sonra rastlayabiliyoruz. Ama şiir var ve hep var. Yani Türkler İslam’a intisap etmeden önce başlayan bir şiir geleneği mevcut. İslam’la birlikte daha da gelişen, gümrah hale gelen büyük bir şiir geleneğinden bahsediyorum. Bu gelenek hem Divan edebiyatı bağlamında hem de halk şiiri bağlamında… Bâkî’nin, Fuzûlî’nin, Nedim’in, Nef’î’nin ve benzeri büyük şairlerin eserlerini okurken yakın çevremdekilere hep şöyle derken bulurum kendimi: “Bu adamlar bizden iyi yahu.” Gerçekten Divan edebiyatımız büyük bir edebiyattır. Ama maalesef okullarımızda bu hazineyi yeterince değerlendiremiyoruz.

Şiirin Geriye İtilmesi

Benim tezim hep şu olmuştur: İslam Medeniyetinin söylemi doğrudan doğruya şiirdir. Bugün Türkiye’de şiirin geriye itilmesi, şairlerin kimliklerinden yeterince söz edilmemesi; buna karşın romancıların özellikle çok daha fazla kamuoyunda kendilerinden söz ettiren kişiler olması, açıkçası bana çok hüzün verici geliyor. Çünkü şiirin geriye itilmesi durumu söz konusu ise bu bir medeniyetin geriye itilmesi anlamına gelir. “E ne var bunda?” ya da “Şimdi roman çağı” diyenlere karşı bunu böylece kabullenmek durumunda mıyız? Elbette değiliz. Çünkü Türk insanı asırlar boyu kendini şiirle dile getirmiştir. Aslında bu konuyla ilgili bir tartışma da açmak istiyorum. Tevfik Fikret’in dediği gibi “Barika-i efkârdan musademe- i hakikat doğar.” Yani fikirlerin çatışmasından hakikat şimşeği doğar, demektir. Yoksa birbirimizi destekleyecek argümanlar ileri sürmenin bir getirisi yok.